Series Quản lý dự án – Bài 4: Phân biệt Đảm bảo chất lượng QA (Quality Assurance) và Kiểm soát chất lượng QC (Quality control)

Series Quản lý dự án – Bài 1: Tìm hiểu về Quản lý dự án và đặc thù của dự án xây dựng

Series quản lý dự án – Bài 2: Project Charter - Thống nhất chân dung dự án, đừng lao đầu vào quản lý dự án khi chưa làm điều này

Series Quản lý dự án   - Bài 3: Kế hoạch/Đề cương quản ly dự án là gì, và tại sao nó lại rất quan trọng

Hôm nay mẹ vắng nhà và cậu bé được giao nhiệm vụ xào thịt bò

Các nguyên liệu mẹ đã mua sẵn cho cậu là thịt bò, cần tỏi, cà chua và hành tây. Mẹ cũng để lại ít dầu hào và dặn cậu bé dùng nó để ướp thịt bò trước khi xào.

Do có việc cần đi gấp nên mẹ cậu bé không đủ thời gian hướng dẫn con, chỉ vội vàng dặn dò được mấy điều cơ bản và tập trung nhiều vào việc bật tắt bêp ga sao cho an toàn.

Lúc đó cậu bé khá tự tin và thầm nghĩ, thịt bò xào mình thấy mẹ làm suốt và mình ăn suốt, xào nó thì không thể khó như giải phương trình cấp cao ở lớp được.

Ấy vậy nhưng khi bắt tay vào làm, cậu bắt đầu lộ rõ sự luống cuống. Cậu không biết cách tẩm ướp và gia giảm, cậu không rõ cho cái gì vào trước, không biết xào trong bao lâu, cách thử để biết miếng thịt bò còn mềm... Hệ quả là đĩa thịt bò quá tệ, bò thì quá dai còn hành tây thì chưa kịp ngấm mắm muối.

Xét về mặt yêu cầu chất lượng món ăn, đĩa thịt bò đã không đạt yêu cầu (thông thường).  Tuy vậy, mẹ cậu vẫn ăn vì con đã cố gắng.

Và để lần sau vắng nhà con không gây thảm họa nữa, bà mẹ lần này đã  cẩn thận hơn, bà đã viết ra giấy các bước và yếu quyết để có đĩa thịt bò xào thơm ngon, dăn con trai khi nào xào thì nhìn vào tờ giấy đó mà làm.

Mẹ cũng dặn con cách nhìn màu miếng thịt, cách nếm để nhận biết được vị thế nào là ngon, từ đó xác định được xem đĩa thịt bò có đạt yêu cầu không, cũng như xác định thời điểm tắt bếp.

Mảnh giấy bà mẹ viết ra chứa đựng các yếu quyết, các bước xào thịt bò chính là 1 phần của QA (Quality Assurance), còn cách nếm bằng miệng hoặc nhìn bằng mắt là 1 thao tác QC (Quality control)

Vậy QA và QC là gì?

Theo định nghĩa của ISO: QA là một phần của quản lý chất lượng tập trung vào cung cấp lòng tin rằng các yêu cầu chất lượng sẽ được thực hiện

Nguyên văn tiếng Anh: “A part of quality management focused on providing confidence that quality requirements will be fulfilled”

Tờ giấy viết các bước xào nấu đĩa thịt bò chính là thứ khiến người mẹ tin rằng, khi con mình làm theo, nó sẽ thành công (xào được đĩa thịt bò chất lượng)

Quay trở lại với dự án xây dựng, mọi người đều biết để xây dựng được niềm tin về chất lượng, các dự án đều tạo ra hệ thống các tiêu chuẩn (Spec), quy trình, đào tạo, phân định rõ trách nhiệm của các bên… cho từng công việc cụ thể. Ví dụ như khi thực hiện đổ bê tông cột, bạn cần qua các bước như làm shop drawing, lên biện pháp, đệ trình vật tư, thực hiện, nghiệm thu từng bước (cốt thép, cốp pha, bê tông)… tất cả những thứ đó là để đảm bảo rằng chúng ta sẽ có 1 chiếc cột đạt chuẩn nếu tuân thủ theo hệ thống đó. Đó là QA.

Sau khi xây được hệ thống QA rồi, có lòng tin rồi, giờ làm gì? 

Cái gì để đảm bảo rằng cậu bé sẽ nấu được đĩa thịt bò ngon dù đã làm đúng các bước mẹ viết ra? Nhất là với 1 người vốn không biết hoặc không quen nấu ăn như cậu?

Khi đó, chúng ta cần đến QC. Như vậy, QC là Một phần của quản lý chất lượng tập trung vào thực hiện các yêu cầu chất lượng

Nguyên văn ISO A part of quality management focused on fulfilling quality requirements

Cậu bé đã dựa vào các phương pháp nếm, nhìn và so sánh với các đĩa thịt bò trước đây đã được ăn từ mẹ để kiểm tra lại chất lượng đĩa mà mình xào. Đó là 1 hoạt động của QC.

Ở các dự án xây dựng, chúng ta hay quen với các công tác giám sát thi công, nghiệm thu vật liệu đầu vào, công tác nghiệm thu nội bộ, các công tác thí ngiệm nén mẫu, nghiệm thu tư vấn...đó chính là các công cụ QC để đảm bảo rằng sản phẩm đạt chất lượng đề ra, đồng thời phát hiện sai xót để có giải pháp kịp thời.

QA và QC có quan hệ như nào?

Các bạn có để ý, khi tuyển nhân sự, người ta hay gộp chung là tuyển kỹ sư QAQC? Đó là do hai lĩnh vực này liên quan mật thiết với nhau.

QA và QC là 2 quá trình trong công tác quản lý chất lượng . QA là cách tiếp cận hướng quy trình với mục tiêu chính là ngăn chặn lỗi (defect) khi thực hiện (sau này). QA là một quy trình mang tính chủ động và được bắt đầu từ rất sớm, ngay cả khi dự án chưa được đưa vào thực hiện (execute)/sản xuất thực tế. Trong khi đó QC lại là cách tiếp cận theo khía cạnh sản phẩm. QC quan tâm đến các hoạt động vận hành và những kỹ thuật để hoàn thành những yêu cầu về mặt chất lượng. QC được tiến hành song song cùng với thời điểm dự án triển khai.

QA và QC bổ trợ lẫn nhau, tác động lẫn nhau nhằm mục đích cuối cùng là sản phẩm mà nó quản lý đạt yêu cầu về chất lượng (hình trên). 

Hi vọng bài viết có ích, xem thêm các bài viết khác về quản lý chất lượng, quản lý dự án, quản lý vật tư tại https://sitemage.com/posts